SEKSUOLOG RADZI

Partnerzy

” Seksualność ( zdrowa lub dysfunkcjonalna) jest zbyt istotnym zagadnieniem,

aby pozostawić ją w rękach amatorów lub dyletantów ”.

Andrzej Depko  

2016 - 2017

COPYRIGHT

KONTAKT:

 

andrzej@depko.pl

Havelock Ellis

"Seks leży u podstaw życia.

Ania@depko.pl

Nigdy nie nauczymy się szanować życia, dopóki nie dowiemy się jak rozumieć seks"                          

Fizjologia erekcji

Reaktywność erekcyjna mężczyzny uzależniona jest od współdziałania i nakładania się na siebie wielu czynników:

 

1. Aktywności ośrodków sterujących czynnościami seksualnymi w mózgu oraz rdzeniu kręgowym. Pojawienie erekcji jest następstwem odziaływania  różnych bodźców pobudzających przy braku bodźców hamujących lub dominacją bodźców pobudzających nad bodźcami hamującymi. Zależy to od stanu czynnościowego  i wzajemnego odziaływania szeregu struktur  mózgowia (kory mózgowej, układu limbicznego , podwzgórza, ciała migdałowatego). Do czynników pobudzających należą: bodźce wzrokowe, słuchowe, zapachowe, dotykowe, wyobrażenia lub fantazje erotyczne, stan relaksu i odprężenia, ciepło, aktywacja układu przywspółczulnego, neuroprzekaźniki pobudzające, takie jak: dopamina, fenyloetyloamina, oksytocyna, tlenek azotu, MSH, ACTH, glutaminian. Natomiast do czynników hamujących zaliczamy: niepokój, lęk, obniżenie nastroju, stres, stany depresyjne, zimno, aktywację układu współczulnego (za wyjątkiem nocnych erekcji członka), neuroprzekaźniki hamujące: GABA, opioidy, noradrenalina.

 

2. Sprawności dróg nerwowych związanych z przekazywaniem bodźców z całego ciała do mózgu oraz zwrotnie z mózgu do narządów płciowych.

 

3. Regulacji hormonalnej, szczególnie istotne są prawidłowe poziomy dwóch hormonów: testosteronu i prolaktyny.

 

4. Wydolności układu krążenia i układu mięśniowego miednicy małej.

 

5. Ogólnego stanu zdrowia mężczyzny, występowania nałogów oraz rodzaju przyjmowanych przez niego leków.

 

6. Istotną rolę odgrywają cechy osobowości mężczyzny, jego preferencje i potrzeby seksualne, uwarunkowania na określone bodźce seksualne, samoocena w roli partnera, kompleksy oraz relacje między partnerami.

 

7. Ostatnią grupą czynników są uwarunkowania kulturowe, obyczajowość, postawy społeczne, religijność, system wyznawanych wartości i stereotypy męskości typowe dla danego środowiska, z którego mężczyzna się wywodzi.

 

Anatomia

 

Prącie składa się z dwóch symetrycznych struktur, nazywanych ciałami jamistymi, stanowiących anatomiczne rusztowanie członka podczas erekcji oraz pojedynczego ciała gąbczastego stanowiącego komorę otaczająca cewkę moczową. Jego rola polega na ochronie cewki przed uciśnięciem podczas wzwodu. Znajduje się ono po stronie brzusznej członka. Tętnice przebiegające głęboko wewnątrz każdego ciała jamistego umożliwiają napływ krwi niezbędnej dla prawidłowego przebiegu procesu erekcji. Krew odpływa z powrotem poprzez system naczyń żylnych ułożonych naokoło ciał jamistych.

 

Fizjologia

 

Do wystąpienia wzwodu konieczne jest współdziałanie mięśni, nerwów i naczyń krwionośnych. Erekcja prącia, jest procesem hemodynamicznym polegającym na szybkim zwiększeniu napływu krwi tętniczej do ciał jamistych, z jednoczesnym upośledzeniem odpływu żylnego. Zwiększony napływ krwi do ciał jamistych prącia oraz zatrzymanie jej w ich obrębie, jest zasadniczym elementem prawidłowej erekcji. Na skutek rozluźnienia mięśni gładkich zatok naczyniowych ciał jamistych i tętniczek doprowadzających do nich krew, z jednoczesnym utrudnieniem odpływu żylnego, wskutek uciśnięcie żył, dochodzi do zwiększenia objętości i długości prącia oraz uzyskania niezbędnej jego twardości zapewniającej możliwość odbycia stosunku płciowego. (rys. 1)

Przepływ krwi w ciałach jamistych wynosi w stanie spoczynku 2,5 – 8 ml/min/100 g tkanki, natomiast w fazie obrzmienia zwiększa się do 270 ml/min/100 g tkanki.

Ciała jamiste powiększają swoją objętość dzięki relaksacji mięśniówki gładkiej zatok jamistych. Ograniczenie odpływu żylnego jest spowodowane przez wzrost ciśnienia wewnątrz ciał jamistych, w wyniku, czego dochodzi do uciśnięcia splotów żylnych przez osłonkę białawą ciał jamistych. Ciśnienie wewnątrzjamiste rośnie średnio od 5 do 90 mm Hg, zaś objętość prącia zwiększa średnio od 60 do 150 ml.

W sytuacji nasilenia napływu krwi tętniczej i ograniczenia jej żylnego odpływu dochodzi do erekcji prącia. Kiedy napływ tętniczy do zatok jamistych jest niski i zrównoważony odpływem żylnym, członek pozostaje wiotki.

Bibliografia:

1.Lue T.F., Basson R., Rosen R., Giuliano F., Khoury S., Montorsi F.  ” Sexual medicine. Sexual dysfunctions in men and woman ” Health Publications Ltd. Paryż. 2004

2. Jardin A., Wagner G., Khoury S., Giuliano F., Padma-Nathan H., Rosen R. ”Erectile Dysfunction ” Health Publications Ltd. Plymouth. 2000

3.Udelson D., Nehra A., Hatzichristou D., Azadzoi K., Moreland R., Krane J., Saenz de Tejada I., Goldstein I. Engineering analysis of penile hemodynamic and structural-dynamic relationships: Part I–Clinical implications of penile tissue mechanical properties. Int J Impot Res 1998;10:15–24.

4. Eardley I., Sethia K. Erectile dysfunction .Current Investigation and Management. Second Edition . Elsevier . London. 2001  

5.Rosen R. Hall E. ” Sexuality” Random House. Nowy Jork .1984

6.Westheimer R. K., Lopater S. ” Human sexuality ”Lippincott Wiliams&Wilkins. Filadelfia. 2005

7.Lue T.F. ” Atlas of male sexual dysfunction ” Current Medicine LLC. Filadelfia 2004

8.Lue T.F. ” Atlas of impotence ” Current Medicine Inc. Filadelfia. 1999

 

 

9.Udelson D., Nehra A., Hatzichristou D., Azadzoi K., Moreland R., Krane R., Saenz de Tejada I., Goldstein I. Engineering analysis of penile hemodynamic and structural-dynamic relationships: Part III–Clinical considerations of penile hemodynamic and rigidity erectile responses. Int J Impot Res 1998;10:89–99.

 

10.Udelson D., Nehra A., Hatzichristou D., Azadzoi K., Moreland R., Krane R., Saenz de Tejada I., Goldstein I. Engineering analysis of penile hemodynamic and structural-dynamic relationships: Part II–Clinical implications of penile buckling. Int J Impot Res 1998;10:25–35.

 

11. Luo H., Goldstein I., Udelson D. A threedimensional theoretical model of the relationship between cavernosal expandability and percent cavernosal

smooth muscle. J Sex Med 2007;4:644–5; Discussion 651–5.

 

12.Karacan I., Moore C., Sahmay S.. Measurement of pressure necessary for vaginal penetration. Sleep Res 1985;14:269A.

Rys1. Mechanizm powstawania wzwodu

Rys2. Biochemiczny mechanizm powstawania wzwodu

Rodzaje erekcji

 

Z uwagi na istotę mechanizmu erekcji wyróżnić możemy jej dwa rodzaje: psychogenne oraz odruchowe. Do pierwszego typu zaliczamy wzwody, które inicjowane są pod wpływem marzeń erotycznych lub bodźców wzrokowych bez pobudzenia receptorów dotykowych na powierzchni prącia. Impulsy nerwowe przesyłane są wówczas z mózgu, do ośrodka erekcji znajdującego się w rdzeniu kręgowym, pomiędzy kręgiem S2 i S4. Gdy wzwód już zostanie zainicjowany wówczas stąd pochodzi dalsza stymulacja wzwodu.

O drugim typie erekcji mówimy wtedy, gdy dochodzi do pobudzenie rdzeniowego ośrodka erekcji już bez udziału mózgu. (np.: wzwody nocne lub poranne). Stymulacja receptorów czuciowych zlokalizowanych na prąciu, wywołuje odruchowy wzwód wyłącznie przez pobudzenie neuronów rdzenia kręgowego w odcinku krzyżowym. Wzwody odruchowe charakteryzują się większym usztywnieniem prącia i wspomagają utrzymanie wzwodu podczas aktywności seksualnej.

 

Tlenek azotu (NO) jako główny mediator erekcji

 

Pod wpływem stymulacji seksualnej następuje pobudzenie nerwowego układu przywspółczulnego (część układu autonomicznego – niezależnego od naszej woli), którego neuroprzekaźnikiem, czyli „posłańcem” chemicznym, jest substancja zwana acetylocholiną. Pobudza ona z kolei nie-adrenergiczne/nie-cholinergiczne zakończenia nerwowe typu NANC, w których mediatorem jest tlenek azotu (NO). NO wydzielany jest również przez komórki śródbłonka (endotelium) naczyń krwionośnych. Enzym, biorący udział w jego syntezie określany jest mianem endotelialnej syntetazy tlenku azotu, w skrócie eNOS.

Uwolniony tlenek azotu przenika do komórek mięśniowych, wyścielających naczynia krwionośne i na drodze przemian chemicznych powoduje ich rozluźnienie, co prowadzi to do rozszerzenia się naczyń tętniczych. Zwiększony napływ krwi do przestrzeni zatokowych ciał jamistych prącia powoduje całkowite ich wypełnienie, co objawia się pełnym wzwodem (rys. 2). Jednocześnie rozszerzające się struktury uciskają żyły, co zapobiega odpływowi krwi z członka.

Tlenek azotu, przenika do komórek mięśniowych uaktywniając enzym – cyklazę guanylową, który katalizuje reakcje przekształcania guanozynotrójfosforanu (GTP) do cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP). Wzrost stężenia cGMP powoduje usuwanie jonów wapniowych z komórki lub też magazynowanie ich w strukturach wewnątrzkomórkowych. Jony te są niezbędne do skurczu mięśni. Ich brak powoduje rozrywaniem wiązań aktyny i miozyny, czego wynikiem jest relaksacja i rozluźnienie mięśni.

 

Kiedy stymulacja układu nerwowego kończy się, mięśnie gładkie naczyń tętniczych napinają się ponownie, spada ciśnienie wewnątrz ciał jamistych i członek staje się wiotki i miękki, wracając do swojej wielkości i kształtu występujących w stanie spoczynku.

 

Fizjologiczny cykl erekcji

 

Faza spoczynku – w prąciu istnieją stałe wartości w zakresie objętości, ciśnienia wewnątrzjamistego i wskaźnika przepływu krwi.

Faza wydłużenia – wzrasta pobudzenie układu przywspółczulnego, dochodzi do rozkurczu mięsni gładkich naczyń krwionośnych i ciał jamistych, ciśnienie wewnątrzjamiste jest niskie.

Faza obrzmienia – wzrastanie objętości prącia oraz ciśnienia wewnątrzjamistego. Czas trwania tej fazy uzależniony jest od wieku mężczyzny i adekwatności stymulacji seksualnej.

Faza usztywnienia – objętość prącia jest stała, a ciśnienie wewnątrzjamiste wynosi, co najmniej 80 mm Hg. W fazie sztywności ciśnienie w ciałach jamistych jest wyższe o 20 mm Hg niż RR na tętnicy ramieniowej.

Faza inwolucji – składa się z dwóch etapów:

stadium szybkie – prącie traci swą sztywność na skutek zmniejszania się objętości,

stadium powolne – objętość prącia powraca do wartości wyjściowej.